← Kunst

Beton­relië­f

Jan Dijker

locatie Station Tilburg
jaar 1967
fotografie Roos Pierson

In 1967 maakte Jan Dijker een tachtig meter lang reliëf voor de buitenmuur van de KALO (de Katholieke Academie voor Lichamelijke Opvoeding aan de Goirleseweg). Toen het schoolgebouw werd gesloopt verdwenen de panelen in het kunstdepot van de gemeente, maar: na bijna twintig jaar is het reliëf gerestaureerd, zijn de ontbrekende delen gereconstrueerd en is het werk weer te bewonderen.

Het reliëf is opgebouwd uit grindbeton, beton terrazzo, glasmozaïek, tegel scherven en sgraffito. Terrazzo is geschuurd beton met gebroken natuursteen. Sgraffito verwijst naar een decoratieve muurtechniek waarbij meerdere lagen gekleurd cement of pleisterwerk op een betonnen ondergrond worden aangebracht. Door delen van de nog natte bovenlaag weg te krabben, komt de contrasterende kleur van de onderlaag bloot te liggen.

Opvallend

  • De restauratie en herplaatsing van het werk was een flinke klus, en nam z’n twee jaar in beslag.

  • Jan Dijker maakte meerdere kunstwerken voor Tilburg waarvan er slechts enkele bewaard zijn gebleven. Zoals veel kunstwerken uit de wederopbouwperiode wachtte hen hetzelfde lot als het gebouw waarin ze zich bevonden: sloop. 

  • Gelukkig zijn enkele werken nog wel te bewonderen, denk aan: de reliëfs bij het Odulphuslyceum, de onderdoorgang ter hoogte van Spoorlaan 340 en bij de kinderboerderij Maria Goretti aan de Stedekestraat. 

Wat het losmaakt

Publicatie Bestemming Bereikt

Wandreliëf van Jan Dijker onthuld bij Station

Grootste kunstwerk van Tilburg hangt weer bij station

De opdra­chtge­ver heeft geen invlo­ed wille­n uitoe­fenen", zei Dijke­r in 1967 tegen een journ­alist van Het Nieuw­sblad van het Zuide­n. Zodoe­nde was ik gehee­l vrij om de tacht­ig meter te gaan vulle­n met wat er zélf in me leefd­e.
Jan Dijker, te lezen in de publicatie Bestemming Bereikt

Over de kunstenaar

Jan Dijker werd geboren in Den Helder, in een familie van zeelieden. Tegen de verwachting in koos hij niet voor het water, maar begon hij in 1936 aan een opleiding schilderkunst aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam. Aanvankelijk voerde hij zijn werk uit in glas-in-lood, in een traditionele, figuratieve stijl met voorstellingen die duidelijk verwijzen naar Bijbelse taferelen en figuren. Later werkt hij abstracter. Vanaf de jaren zestig begon Dijker met het combineren van sgraffito, mozaïek en beton in één kunsttoepassing. 

De grootste?

Het Brabants Dagblad kopte dat ‘het grootste kunstwerk van Tilburg’ weer hangt. Met zijn bijna 80 meter lengte is het inderdaad een gigantisch werk, maar er zijn nog grotere werken in de stad. Kun jij er drie bedenken?