Op de trap tussen de Schouwburg en de Concertzaal staan drie gemantelde figuren die direct de aandacht trekken. Wie dichterbij komt, ontdekt dat kunstenaar Judith Kuijpers de gezichten heeft vervangen door beeldschermen die historische foto’s laten zien: een selectie van privé- en werkbeelden van de Zusters van Liefde.
Zusters in Staal verwijst naar de Tilburgse Zusters van Liefde, die sinds 1832 hun leven wijden aan onderwijs, zorg en missiewerk. Wat begon met drie begijnen, groeide uit tot een wereldwijde congregatie van 4300 leden. Na de Tweede Wereldoorlog sloot het kloosterleven echter steeds minder aan bij de veranderende samenleving en werd de kerk vereniging steeds kleiner. Dit kunstwerk vormt een blijvend eerbetoon aan de zusters en houdt hun nalatenschap en betekenis voor de stad levend.
Beeld: Eeuwfeest van de Zusters der Liefde in 1932, Regionaal Archief Tilburg
Opvallend
Dit werk staat niet zomaar ergens. Als je langs het werk heen kijkt zie je het ‘moederhuis’ van de kerkgemeenschap in de achtergrond. Een plek waar nu nog steeds zusters wonen.
Wist je dat er in het oude klooster zelfs een klein museum zit?
Het eerbetoon aan de Zusters van Liefde bestaat uit nog enkele aanvullende elementen waaronder zeven stalen tegels waarin de werken van barmhartigheid zijn verbeeld. Deze tegels liggen onopvallend verwerkt in de bestrating op de Oude Markt.
Ook adviseerde kunstenaar Judith Kuijpers om de monumentale glas-in-lood entree van het moederhuis aan de Oude Dijk te verlichten. Dit licht symboliseert de duizenden vrouwen die sinds 1832 hier de drempel naar het kloosterleven overstaken.
Naast het kunstwerk is er ook een educatief programma ontwikkeld onder de naam ‘Rent a Sister’. In dit programma bezocht Judith samen met een Zuster van Liefde middelbare scholen.
Wat het losmaakt
Stalen zusters in tijden van een pandemie
Het mysterie achter de drie ‘pinguïnachtige beelden’
Ze staan er weer!
Opnieuw kijken
Ook de plaatsing van het werk is betekenisvol: de zusters kijken richting de stad, wat hun grote betrokkenheid bij de inwoners van Tilburg symboliseert. Tegelijkertijd zijn ze gericht op de naastgelegen kerk en het standbeeld van monseigneur Zwijsen. Hij haalde destijds drie begijnen uit België naar Tilburg voor het onderwijs en legde zo de basis voor hun blijvende impact op de stad. De zusters en hij houden elkaar dus een beetje in de gaten.
Beeld: “Mgr. Joannes Zwijsen zit tegen ‘zijn’ kerk en kijkt naar ‘zijn’ pastorie en straat”. Via monumententilburg.nl
Over de kunstenaar
Judith Kuijpers (1981) volgde haar opleiding aan de kunstacademie in Tilburg. Ze is een veelzijdig beeldend kunstenaar met een brede praktijk. Haar werk Zusters in Staal markeert het begin van haar praktijk in de openbare ruimte. In haar artistieke praktijk werkt Kuijpers met uiteenlopende materialen, met een bijzondere aandacht voor alledaagse materialen. Door deze in een andere context te plaatsen, nodigt zij de kijker uit om opnieuw te kijken naar wat vanzelfsprekend lijkt en nieuwe betekenissen te ontdekken.